Author: tuwachung

‘म’ अभियान, सम्मानै–सम्मान

बच्चा जन्मनेबित्तिकै रुन्छ । किन होला ? सर्वप्रथम त आमाको न्यानो गर्भबाट बाहिर आएकाले अत्यधिक चिसो हुन्छ । मलाई चिसो भइसक्यो, छिटो न्यानो देऊ भन्ने

कुलुङ र पिल्मो फरक पहिचान बोकेको समुदाय

सोलुखुम्बुको उत्तर–पूर्वमा रहेको सानो गाउँको नाम चोचोलुङ हो । साबिक गुदेल गाउँ विकास समितिअन्तर्गत पर्ने चोचोलुङ हिजोआज महाकुलुङ गाउँपालिका–५ मा पर्छ । चोचोलुङ छाम्पानाम वंशमा पर्ने पिल्मो समुदायका देउराम र

बिहानभरि ओछ्यानमै ‘मर्निङवाक’

पत्रकार दमन राई कारोबार दैनिक, नागरिक दैनिक, हिमाल खबर पत्रिका (हाल : बन्द), ग्यालेक्सी फोर के (टीभी), रेडियो उज्यालोको ‘न्युज रुम’बारे जानकार छन् । हिजोआज पत्रकार राई उल्लिखित सञ्चारमाध्यममा छैनन्

२०० बोट चिउरी रोप्ने भूपू सिंगापुर प्रहरी

चेपाङ समुदायले चिनेको तर नेपाली समाजले चिन्दै नचिनेको चिउरी बहुपयोगी मानिन्छ । चेपाङमात्रै होइन, जन्तेढुंगा गाउँपालिका–१, देविस्थान खोटाङका केदार सोनाहाङ राईसमेत चिउरीको उपयोगिताबारे गहिरो जानकारी राख्छन् । धरान उपमहानगरपालिका–१५, सुनसरीनिवासी

मुन्दुम गाउँदामात्रै मापसे

‘नेपाल प्रकृतिले दिएको सुन्दर देश हो,’ दी भ्वाइस अफ नेपाली पिपुलका अभियन्ता मविन्द्र चाम्लिङको बुझाइ छ, ‘यसलाई प्रविधि र जाँगरसँग इमानदारीसाथ जोड्न सके मलुक मजबुत बनाउन कति पनि लाग्दैन ।’

खोटाङलाई बिर्सेको छैन

पूर्वको विकट पहाडी जिल्ला खोटाङमा जन्मी, हुर्की, बढेको मैले पत्रकारितामा पाइला राखेको तीन दशक नाघिसकेको छ । जिल्लाबाट अवसर खोजीमा काठमाडौं पसेको म अनायासै पत्रकारितामा लागें । समयको चक्र अचम्मको

हिँड्दाहिँड्दै मर्न पाए कति जाती

‘राजनीतिक नेताका सोच र भ्रष्टाचारको ग्राफ हेर्यो भने अत्तालिन्छु,’ साहित्यकार बोधराज पौडेलले सुनाए, ‘लिकबाहिर गएको देशको अवस्था कसरी सुधारिएला सोचमग्न हुन्छु ।’ साहित्यका विद्यार्थीले सोच्ने यत्तिमात्रै त हो । ‘बगर

चन्द्रागिरि चहार्दा

क्रान्तिकारी लेखक, पत्रकार, कवि एवं सहिद कृष्ण सेन ‘इच्छुक’को ‘प्रिय चन्द्रागिरि’ कविता पढेपछि चन्द्रागिरि पुग्ने हुटहुटी जागेको थियो । संवत् २०८१ चैत १ गते चन्द्रागिरि पुग्ने मौका मिल्यो । पत्रकार

लाखधन बाबैको काँक्रा चोर्दा आत्मालोचना

सितिमी मासिकको १००औं अंक प्रकाशन भइसकेको छ । चाम्लिङ राई भाषामा प्रकाशन हुने सितिमी मासिकको १००औं अंक प्रकाशन गर्नु सामान्य काम होइन । सितिमीका सम्पादक तिलक चाम्लिङ हुन् । ‘नेपाल

कोदो र किराती

दुर्छिम (खोटाङ) । किरात राई समुदायको जन्मपूर्वदेखि मृत्युुपारिसम्मको संस्कारमा कोदो अनिवार्य चाहिन्छ । त्यसैले कोदो र किरातीको सम्बन्ध गहिरो छ । विद्वान्हरूले कोदोको उपयोगिताबारे बताए पनि राई समुदायका पुर्खाले मुन्दुमको

चराको गीत सुन्न रङ्काडो आउनूस् है

दुर्छिम (खोटाङ) । गीत–संगीत मन नपराउने को होलान् र ? गीत नबुझे पनि संगीतको भाषाले जोकोहीलाई मोहित बनाउँछ । बनाइरहेकै हुन्छ । हिन्दी गीत नबुझ्नेले संगीत गज्जबले बुझिरहेका हुन्छन् ।

जनयुद्धदेखि जनप्रतिनिधिसम्म ‘सानो वर्षमान’ को राजनीतिक यात्रा

माओवादी आन्दोलनबाट स्थापित सशक्त योद्धाको नाम हो– चइन्द्र राई । जुझारु राजनीतिक नेता राईको बाल्यकाल अभावै–अभावमा बित्यो । बाल्यकाल असाध्यै कष्टप्रद रहे पनि प्रतिकूलतामा अनुकूलता खोज्नुपर्छ भन्ने चेत आएपछि उनले

‘प्याड’ होइन ‘पेन्टी’

दुर्छिम (खोटाङ) । नेपाली समाजले मासिक श्रावलाई राम्रो मानेको छैन । यस मामिलामा ऊ पुरातन सोचग्रस्त छ । पश्चिम नेपालमा छाउगोठै बनाइएका हुन्छन् । मासिक श्राव हुँदा त्यहाँ बस्नुपर्छ ।

यसकारण पीपल हुर्काउन कठिन !

विषय प्रवेश : ‘छोरा हुर्काउनु साह्रै गाह्रो के,’ हलेसी तुवाचुङ नगरपालिका–५, दुर्छिम, खोटाङकी किरात राई समुदायका एक आमा भनाइ हो । ‘हाम्रो ज्योति (छोरी) सजिलै हुर्कियो । धामीमा खासै लग्युङ्ना

जेनजी आन्दोलनका प्रिय सहिदहरू, म यसपटक दसैं मान्दिनँ

जेनजी आन्दोलनका प्रिय सहिदहरू, ‘बाँच्न पाए हाँस्न सकिन्छ’ भन्ने नेपाली भनाइ प्रचलित छ । बाँचेबर्ती गए अर्को साल दसैं मनाउँला । दसैं काभ्रेको पनौतीमा लाग्ने १२ वर्षे मेला होइन ।

फोहोर अनुहारमा भए पनि ऐना पुछ्नुपर्ने बाध्यता

‘सरकारी कर्मचारी, शिक्षक र राजनीतिकदलसम्बद्ध नेताका सन्ततिलाई सरकारी स्कुलमा अनिवार्य पढाउने प्रावधान बनाइनुपर्छ,’ देउराली माध्यमिक विद्यालय डुम्रेकोट, खोटाङको प्रधानाध्यापक किशोर केसीको भनाइ छ, ‘हुनेखाने र हुँदाखानेले पढ्ने प्रावधना भएपछि नागरिकलाई

लेखकको जीवन दर्शन नबुझ्नु दुर्भाग्य

नेपाल ललितकला प्रज्ञाप्रतिष्ठान प्राज्ञसभा सदस्य एवम् रावासावा प्राज्ञिक समाज नेपाल उपाध्यक्षसमेत रहेका चन्द्र रानाहँछा दिक्तेल रूपाकोट मझुवागढी नगरपालिका खोटाङका अर्गानिक कवि हुन् । रानाहँछाको कविताले स्थानीयताको रहस्यमा हुर्केको किरात मुन्दुमको

यसकारण ‘हलेसी’लाई स्थानीय तहमै राख्नुपर्छ

नेपालको संविधान–२०७२ कार्यान्वयनमा आएको १० वर्ष हुँदै छ । सोही संविधानको व्यवस्थाअनुसार ०७४ मा स्थानीय तह, प्रदेशसभा र प्रतिनिधिसभाको निर्वाचन भयो । संविधानकै व्यवस्थाबमोजिम कामकारबाही हुँदै गयो । आवधिक निर्वाचनको

कविता लेख्ने र बन्दुक पड्काउने हातको लडाइँ बाँकी

एउटा कविताले गोलीको आवाज जित्न सक्छ ? सहभागी त्यही प्रश्नको उत्तर खोज्दै थिए । जसको हातमा कलम थियो र मनमा प्रतिरोध । त्यही प्रतिरोधस्वरूप मनोज र झपेन्द्रजस्ता हजारौंले आमूल परिवर्तनको

बाहुनीडाँडा–डिकुवावासी काठमाडौंमा एकै ठाउँ

काठमाडौं । हलेसी तुवाचुङ नगरपालिका–१, बाहुनीडाँडा र २ डिकुवाबाट काठमाडौंमा बसोवास गर्ने युवाले एकै ठाउँमा बसेर गरेको छोटो छलफलले संगठित रूप लियो । त्यो होे– डिकुवा बाहुनीडाँडा सेवा समाज तदर्थ

ट्रेन्डिङ

तुवाचुङ